Gdzie leżą Pieniny na mapie Polski?

Pieniny to jedno z najbardziej rozpoznawalnych pasm górskich w Polsce, szeroko znane ze swojego położenia w łańcuchu Karpat na południu kraju oraz wyjątkowego znaczenia przyrodniczego i turystycznego. Pytanie „Gdzie leżą Pieniny na mapie Polski?” znajduje jednoznaczną odpowiedź już w pierwszych zdaniach tego artykułu, który szczegółowo prezentuje geografię, podział i walory tego regionu.

Położenie Pienin na mapie Polski

Pieniny położone są na południu Polski, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim. Znajdują się one na granicy polsko-słowackiej, obejmując również część terytorium Słowacji. To pasmo górskie leży około 30 km od Nowego Targu, jednego z największych miejskich ośrodków regionu[3][5]. Znaczną część Pienin pokrywają tereny trzech gmin: Czorsztyn, Krościenko nad Dunajcem oraz Łapsze[5].

W sensie geograficznym Pieniny wchodzą w skład łuku Karpat i stanowią mezoregion nr 514.12 wedle fizycznogeograficznej regionalizacji Polski. Mezoregion ten zaliczany jest do tzw. Obniżenia Orawsko-Podhalańskiego, wyróżniającego się specyficzną rzeźbą terenu oraz warunkami klimatyczno-przyrodniczymi[1].

Naturalne granice i sąsiedztwo Pienin

Naturalne granice Pienin wyznaczają: na zachodzie szeroka dolina Białki, na wschodzie dolina Wielkiego Lipnika. Od północy pasmo to sąsiaduje z Gorcami i Beskidem Sądeckim, natomiast południowa granica biegnie wzdłuż polsko-słowackiej linii granicznej[1]. To właśnie dzięki tym wyraźnym podziałom Pieniny posiadają własną odrębność krajobrazową na tle innych partii Karpat.

W regionie dominują skały wapienne i zjawiskowe przełomy rzeczne, gwarantujące unikalność geomorfologiczną. Takie położenie wpływa na bogactwo flory i fauny charakterystycznej tylko dla Pienin, a zarazem sprzyja rozwojowi turystyki przyrodniczej i aktywnej[1][4].

Podział Pienin – trzy wyraźne części pasma

Z geograficznego punktu widzenia Pieniny dzielą się na trzy zasadnicze części: Pieniny Właściwe, Małe Pieniny i Pieniny Spiskie, nazywane również Hombarkami[1].

Pieniny Właściwe obejmują najważniejsze i najbardziej znane fragmenty pasma: masyw Trzech Koron, Pieniny Czorsztyńskie oraz tzw. Pieninki. Małe Pieniny, z szerokimi grzbietami, rozciągają się na wschodzie regionu. Natomiast Pieniny Spiskie ciągną się od Jeziora Czorsztyńskiego aż po Dursztyn[1].

Szczyty Pienin – najwyższe punkty pasma

Najwyższym szczytem Pienin jest Wysoka, osiągająca 1050 m n.p.m., która stanowi zarazem najwyższy punkt Małych Pienin. Drugim najbardziej rozpoznawalnym szczytem jest Trzy Korony (Okrąglica) o wysokości 982 m n.p.m., symbol Pieniańskiego Parku Narodowego. Na terenie Pienin Spiskich góruje Żar – 883 m n.p.m. Do ważnych wierzchołków zaliczany jest także Cisówce (777 m n.p.m.)[1][4].

Pomimo że Pieniny należą do pasm niskich pod względem wysokości względnej, wyróżniają się stromymi stokami oraz malowniczymi przełomami rzecznymi, których przykładem jest światowej sławy Przełom Dunajca[4].

Znaczenie turystyczne i przyrodnicze Pienin

Pieniny odgrywają ogromną rolę jako region o wyjątkowych walorach turystycznych. Urokliwa rzeźba terenu, liczne szlaki piesze i rowerowe oraz Przełom Dunajca sprawiają, że obszar ten corocznie przyciąga dziesiątki tysięcy osób z Polski i zagranicy[4].

Najbardziej znanym obszarem chronionym pozostaje Pieniński Park Narodowy, funkcjonujący nieprzerwanie od 1932 roku, co czyni go najstarszym parkiem narodowym w Polsce. Park ten chroni bogactwo przyrody, charakterystyczne formacje skalne, unikalne gatunki roślin oraz rzadkie zwierzęta związane z miejscową wapienną florą[4].

Szczegóły lokalizacji – gminy, dostęp i infrastruktura

Po polskiej stronie Pieniny leżą w obrębie trzech kluczowych gmin: Czorsztyn, Krościenko nad Dunajcem oraz Łapsze. Dzięki temu region ten posiada dobrze rozwiniętą infrastrukturę turystyczną umożliwiającą łatwy dostęp do głównych atrakcji geograficznych i przyrodniczych[5].

Usytuowanie pasma sprawia, że Pieniny reprezentują miejsce wyjątkowe pod względem łatwości dotarcia oraz różnorodności oferowanych form wypoczynku, zarówno dla turystów, jak i mieszkańców okolicznych miejscowości[3][5].

Podsumowanie – lokalizacja i wyjątkowość Pienin

Pieniny leżą w południowej Polsce, na terenie województwa małopolskiego, około 30 km od Nowego Targu. Stanowią fragment łuku Karpat i sąsiadują z ważnymi pasmami: Gorcami oraz Beskidem Sądeckim. Naturalne granice, specyficzna rzeźba, zróżnicowany podział i obecność najwyższych szczytów takich jak Wysoka czy Trzy Korony czynią z Pienin region nie tylko unikalny pod względem geograficznym, ale także turystycznym i przyrodniczym. To miejsce wyróżniające się zarówno na mapie fizycznej Polski, jak i w świadomości miłośników gór oraz przyrody[1][4][5].

Źródła:

1. https://pl.wikipedia.org/wiki/Pieniny
2. https://rewasz.pl/pieniny-mapa-turystyczna-w-skali-1-25-000-wyd-2023.html
3. https://mapa.polskieszlaki.pl/pieniny/
4. https://mapa-turystyczna.pl/pieniny
5. https://poznajpieniny.pl/gdzie-w-polsce-znajduja-sie-pieniny/