Lubisz górskie wędrówki? Zimą góry potrafią być niebezpieczne bez odpowiedniego sprzętu. Jednym z kluczowych akcesoriów dla miłośników gór są raki na buty. Jak je wybrać?
Raki na buty – czym są?
Raki to metalowe lub kompozytowe nakładki zakładane na podeszwę butów. Zwiększają przyczepność na lodzie i twardym śniegu.
Stosuje się je przy podejściach technicznych, przejściach po oblodzonych odcinkach i w terenie wysokogórskim. Dzięki nim ryzyko poślizgnięć maleje, a bezpieczeństwo wzrasta.
Rodzaje raków na buty
Istnieją trzy podstawowe rodzaje raków:
- rak koszykowy: to uniwersalne rozwiązanie oparte na elastycznym pasku lub koszyku obejmującym buta. Pasuje do większości butów trekkingowych i podejściowych. Zaletami są prosty montaż, szeroka kompatybilność i łatwość użycia nawet w terenie,
- rak półautomatyczny: mają przednie mocowanie podobne do koszyczka, a tylne zaczepy są wzmocnione, jak w rakach automatycznych. Przeznaczone na zaawansowane trasy i buty z umiarkowanym rantem. Łączą stabilność z łatwiejszym zakładaniem, co sprawdza się przy dłuższych podejściach i w zróżnicowanym terenie,
- rak automatyczny: wykorzystują stałe zaczepy czołowe i tylne. Wymagają butów z rantami oraz twardą podeszwą. Dają dużą precyzję i doskonale współpracują z butem podczas technicznej wspinaczki czy pracy na lodzie. Bez odpowiednich butów nie zamocujesz ich poprawnie.
Budowa i materiały raków na buty
Budowa raków zaczyna się od doboru materiałów.
- Stal zapewnia dużą odporność na ścieranie i dłuższą żywotność.
- Aluminium obniża masę zestawu nawet o kilkaset gramów, co ma znaczenie przy długich podejściach i podczas skitourów.
- Hybrydy łączą stalowe elementy narażone na zużycie z aluminiową ramą, tworząc dobry kompromis między wagą a wytrzymałością.
Główne elementy konstrukcyjne to:
- rama,
- zęby (przednie i tylne),
- mocowania oraz łączniki — elastyczne lub sztywne.
Jak dopasować raki do aktywności?
Dopasowanie raków zależy od terenu, stopnia trudności, typu butów i zastosowanego systemu mocowania.
Turystyka
- Wybierz raki turystyczne o elastycznej konstrukcji i 8–10 zębów
- Sprawdzą się na ubitym śniegu i łagodnym lodzie
- Pasują do miękkich lub półsztywnych butów
- Mogą mieć mocowania koszykowe albo półautomatyczne
Skituring
- Raki skiturowe są lekkie i najczęściej aluminiowe
- Zwykle mają 10 zębów
- Ich niska masa ogranicza zmęczenie na podejściach
- Upewnij się, że są kompatybilne z butami i wiązaniami tech
- Jeśli buty są miękkie, wybierz modele zaprojektowane specjalnie pod skituring
Wspinaczka lodowa i techniczna
- Wybierz raki wspinaczkowe z 12 zębami i stalowymi elementami
- Powinny mieć agresywne przednie zęby (mono- lub dualpoint)
- Użyj automatycznego mocowania, gdy buty mają przedni i tylny rant – taka konfiguracja zapewnia stabilność na pionowym lodzie i w terenie mieszanym
Wysokie góry i lodowce
- Raki wysokogórskie cechuje pełna sztywność oraz stalowa rama,
- Mają 12 zębów i są przeznaczone do długich przejść po lodowcu oraz trudnego lodu
- Do takich raków potrzebujesz butów wysokogórskich ze sztywną podeszwą i rantami
Artykuł sponsorowany

UltraBiel.pl to portal stworzony przez prawdziwych pasjonatów sportów zimowych. Nasz zespół to instruktorzy, podróżnicy i fotografowie, którzy każdego dnia udowadniają, że góry to nie tylko krajobraz, ale sposób życia.